1. Prim Gün Sayısı Artışları
1999 yılından önce ve sonrasında sigortalılar için emeklilikte gerekli prim gün sayıları artırılmıştır:
8 Eylül 1999 öncesi : Emeklilik için 5000 ile 5975 gün arasında prim yeterliydi.
9 Eylül 1999 - 30 Nisan 2008 : Prim gün sayısı 7000 gün çıkarıldı.
1 Mayıs 2008'den sonra : Prim gün sayısı 7200 gün olarak belirlendi.
Bu düzenleme, 1999'un ardından sigortalılar için ciddi bir prim yüküne neden oldu. Özellikle 9 Eylül 1999 tarihinden sonra sigortalı olanlar, 7000 gün prim şartıyla 1025 gün daha fazla çalışmak zorunda kalacaklar.
Buna rağmen 1 Mayıs 2008 sonrasında sigortalılar için bu artış yalnızca 200 gün oldu.
2. Emeklilik Yaşındaki Değişiklikler
1999 yılı öncesinde yaş şartı olmaksızın emekli olunabiliyordu. Ancak bu durumda, 1999'daki yapılanma değişiklikleri değişti:
8 Eylül 1999 öncesi : Yaş şartları yoktu, sadece prim günü ve sigortalılık süresi yeterliydi.
9 Eylül 1999 - 30 Nisan 2008 : Kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş şartı getirildi.
Bu düzenleme, özellikle 1999 sonrasında sigortalı olanların emeklilik yaşını geçmiş bir tarihte çekmiş ve mağduriyet yaratmıştır.
Örneğin 2007 yılında sigortalı olan bir kadın, 4500 prim gününü tamamlamış olsa bile 25 yıllık sigortalılık süresi nedeniyle 63 yaşına kadar emekli olamamaktadır.
3. 25 Yıllık Sigortalılık Süresi Zorunluluğu
1999 yılında getirilen 25 yıllık sigortalılık süresi şartı, sigortalılar için ek bir yük oluşturulmuştur. Örneğin:
Kadınlar : 4500 prim gününü tamamlasalar bile, sigortalılık süresi dolmadan emekli olamazlar.
Erkekler : Benzer şekilde, 58 veya 60 yaş şartını sağlasalar da sigortalılık süresinin tamamlanması durumunda emeklilik hakkı elde edemezler.
4. Emekli Maaşı Hesaplamalarındaki Düşüş
Emekli maaşları, ay bağlama oranlarının azalmasıyla giderek azalmıştır:
2000 öncesi : Aylık bağlama oranı %60 civarındaydı.
2000-2008 arası : Bu oran %40'a düştü.
2008 sonrası : Aylık bağlama oranı %20'ye kadar geriledi.
Bu değişiklik, 2008 sonrasında sigortalıların emekli maaşlarının çok daha düşük durumda olması ve düşük maaşlar, emekliler için ciddi bir ekonomik zorluklar yaratmaktadır.
5. Memur Emekliliğindeki farklılıklar
Memurlar için emeklilik sistemi de bölünebilir:
30 Eylül 2008 öncesi memurlar : 5434 sayılı yasaya tabidir ve emekli maaşları, derece, kademe ve ek göstergeye göre hesaplanır.
1 Ekim 2008 sonrası memurlar : 5510 sayılı kanuna tabidir ve emekli maaşları, SSK'lı çalışanların maaşları benzer şekilde hesaplanmıştır.
Bu durum, aynı kamu sektöründe çalışan memurlar arasında ciddi maaş farklılıklarına yol açmıştır.
