Fermuarın üretim süreci ve bu üç harfin ardındaki hikâye ise pek çok kişinin bilmediği ayrıntılar içeriyor.
YKK harfleri nereden geliyor?
YKK, “Yoshida Kogyo Kabushikikaisha” adının baş harflerinden oluşuyor. Kısaltma, Tadao Yoshida tarafından kurulan şirketi ifade ediyor. Bir ürünün üzerinde YKK yazması, kıyafetin ya da çantanın markasından bağımsız olarak fermuarın üreticisine işaret ediyor.
Şirket, 1934 yılında Tokyo’da “San-S Shokai” adıyla faaliyete başladı. İlerleyen yıllarda şirketin adı değişirken YKK, 1946’da marka olarak tescil edildi. Üç harf, 1994 yılında “YKK Corporation” adının benimsenmesiyle şirketin resmî adında da yer aldı.
Fermuarın parçalarını ve makinelerini de üretiyor
YKK’nın üretim anlayışında, fermuarın üretim aşamalarının önemli bir bölümünü kendi bünyesinde yürütmek bulunuyor. “Dikey entegre üretim” olarak adlandırılan bu sistemle şirket, kullanılan malzemelerden üretim makinelerine ve bitmiş ürüne kadar pek çok aşamayı kontrol ediyor.
YKK Americas’ın verdiği bilgilere göre şirketin ABD’deki üretim merkezinde fermuarlarda kullanılan pirinç alaşımı, bakır ve çinko kullanılarak elde ediliyor. Fermuarın uçlarında bulunan durdurucular, sürgüler ve çekme parçaları da şirket bünyesinde üretiliyor.
Bu yöntemle günlük hayatta tek hareketle açılıp kapanan bir fermuarın üretiminde birbirini tamamlayan çok sayıda aşama yürütülüyor.
Modern fermuarın tarihi YKK’dan daha eski
YKK’nın kuruluşu 1934 yılına uzanırken modern fermuarın gelişimi daha önce başladı. Elektrik mühendisi Gideon Sundback, kapatma mekanizmasını geliştirerek birbirine geçen dişlerden oluşan tasarımın bugünkü hâline yaklaşmasını sağladı.
Sundback’in 1913’te geliştirdiği modern fermuar tasarımı için 1917’de patent verildi. Kıyafetlerden valizlere kadar pek çok üründe kullanılan sistem, yan yana dizilen küçük dişlerin bir sürgü yardımıyla birbirine geçmesi esasına dayanıyor.
“Zipper” adı nasıl yaygınlaştı?
Fermuarın İngilizcedeki adı olan “zipper”ın yaygınlaşmasında B.F. Goodrich şirketinin lastik çizmeleri etkili oldu. Şirket, Sundback’in geliştirdiği kapatma mekanizmasını çizmelerinde kullandı. “Zipper” adı da bu ürünlerle birlikte yaygınlaştı.
Fermuarların üzerindeki YKK yazısı böylece yalnızca üç harften ibaret değil; Japonya’da başlayan bir şirketin geçmişini ve üretim anlayışını temsil ediyor. Fermuarın kendisi ise bir asrı aşan tasarım ve geliştirme sürecinin günlük hayattaki örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
