Doğum sürecinde yaşanan ağrılarla baş etmek için tek bir yöntemin bulunmadığını belirten Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ümmühan Molak Avcı, anne adaylarının doğum öncesinde ağrı yönetimi seçeneklerini öğrenerek hekimleriyle görüşmelerini önerdi. Avcı, hareket, nefes teknikleri, masaj ve sıcak uygulama gibi ilaçsız yöntemlerin yanı sıra epidural analjezi gibi ilaçlı seçeneklerin de değerlendirilebildiğini söyledi.
Kurtköy Özel Ersoy Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Ümmühan Molak Avcı, doğum ağrısının yönetimine ilişkin bilgilendirmelerde bulundu. Doğumda ağrı yönetimi için farklı seçeneklerin bulunduğunu ifade eden Avcı, anne ve bebeğin sağlığının öncelikli olduğunu vurguladı.
Doğum ağrısı her kadında farklı hissediliyor
Doğum ağrısının rahim kasılmaları ve rahim ağzının açılmasıyla ortaya çıkan doğal bir süreç olduğunu belirten Avcı, ağrının algılanmasında fiziksel etkenlerin yanı sıra yorgunluk, kaygı, ortamın rahatlığı ve destek görme hissinin de etkili olduğunu kaydetti.
Doğumun üç evrede gerçekleştiğini aktaran Avcı, ilk evrede rahim ağzının açıldığını, ikinci evrede bebeğin doğduğu ıkınma döneminin yaşandığını, üçüncü evrede ise plasentanın ayrıldığını ifade etti. Kasılmaların arasında dinlenme aralıklarının bulunduğuna dikkat çeken Avcı, bu sürelerin doğru değerlendirilmesinin ağrı yönetiminde önemli olduğunu söyledi.
İlaçsız yöntemlerle rahatlama sağlanabiliyor
İlaçsız ağrı yönetimi yöntemlerinin özellikle doğumun erken evrelerinde rahatlama ve gevşeme sağlayabildiğini belirten Avcı, yürümek, ayakta durmak, sallanmak, dört ayak pozisyonuna geçmek ve öne eğilerek destek almak gibi hareketlerin tercih edilebileceğini bildirdi.
Doğum topunun leğen kemiğinin hareketliliğini destekleyebildiğini ve bel bölgesindeki baskıyı azaltabildiğini aktaran Avcı, sıcak kompres, masaj, ılık duş ve su uygulamalarının da rahatlamaya yardımcı olabileceğini ifade etti.
Nefes tekniklerinin önemine de değinen Avcı, kasılmalar sırasında yavaş ve düzenli nefes almanın gevşemeyi desteklediğini, kasılma aralarında ise omuz, çene ve ellerin bilinçli şekilde gevşetilmesinin enerjinin korunmasına katkı sağladığını belirtti.
Doğum boyunca annenin yanında güvendiği bir kişinin bulunmasının da önemli olduğunu kaydeden Avcı, refakatçinin masaj yaparak, pozisyon değişikliğine yardımcı olarak ve cesaret vererek anne adayına destek olabileceğini söyledi. TENS cihazının da özellikle doğumun erken evrelerinde bel ağrısının hafifletilmesi amacıyla kullanılabildiğini, ancak etkisinin kişiden kişiye değiştiğini aktardı.
Epidural yöntem de tercih edilebiliyor
İlaçsız yöntemlerin yeterli olmadığı veya anne adayının ilaçlı destek tercih ettiği durumlarda farklı seçeneklerin değerlendirilebildiğini belirten Avcı, epidural analjezinin normal doğumda en sık kullanılan ilaçlı ağrı yönetimi yöntemlerinden biri olduğunu ifade etti.
Epidural yöntemde bel bölgesinden yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla ağrıyı ileten sinirlerin bulunduğu bölgeye ilaç verildiğini anlatan Avcı, kombine spinal-epidural yöntemin de uygulanabildiğini kaydetti.
Bazı merkezlerde solunan analjezik gazlar ile damar yolundan veya kas içine uygulanan ağrı kesici ilaçların da seçenekler arasında bulunduğunu belirten Avcı, yöntemlerin etkilerinin ve olası yan etkilerinin farklılık gösterdiğini, uygulama kararının anne ve bebeğin sağlık durumu dikkate alınarak hekim tarafından verilmesi gerektiğini vurguladı.
Doğum planında ağrı tercihleri belirlenmeli
Doğum öncesinde ağrı yönetimine ilişkin tercihlerin belirlenmesinin önemine dikkat çeken Avcı, anne adaylarının ilaçsız yöntemleri deneme isteklerini, epidural konusundaki düşüncelerini ve refakatçilerinden bekledikleri desteği doğum planına dahil edebileceklerini söyledi.
Doğumun önceden tamamen planlanabilen bir süreç olmadığını belirten Avcı, bebeğin pozisyonu, doğumun ilerleyişi, annenin enerjisi ve gelişebilecek tıbbi durumların başlangıçtaki tercihleri değiştirebileceğini ifade etti. Planlanandan farklı bir yöntemin uygulanmasının başarısızlık olarak değerlendirilmemesi gerektiğini kaydeden Avcı, doğum planının kesin kurallar yerine sağlık ekibiyle iletişimi kolaylaştıran bir rehber olarak görülmesini önerdi.
Şiddetli ağrıda hastaneye başvurulmalı
Doğum öncesindeki kontrollerde ağrı yönetimi seçeneklerinin hekim ve ebeyle konuşulmasının anne adaylarının kendilerini daha hazırlıklı hissetmelerine yardımcı olacağını belirten Avcı, bazı belirtilerin ise acil değerlendirme gerektirdiğini bildirdi.
Kasılmalar arasında geçmeyen sürekli ve şiddetli karın ağrısı, yoğun vajinal kanama, su gelmesi, gelen sıvının yeşil, kahverengi veya kötü kokulu olması ve bebek hareketlerinde belirgin azalma durumlarında vakit kaybedilmemesi gerektiğini vurgulayan Avcı, şiddetli baş ağrısı, görme bozukluğu, ani yüz ve el şişliği, ateş, titreme veya bayılma hissi yaşanması halinde de hastaneye başvurulması ya da 112'nin aranması gerektiğini ifade etti.





