Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılı Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması'nın sonuçlarını açıkladı. Araştırmaya göre, Türkiye'de 6-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 80,1'i cep telefonu veya akıllı telefon kullanıyor. Çocukların yüzde 92,7'si internet kullanırken, sosyal medya kullananların oranı yüzde 69,8 olarak kaydedildi.

Cep telefonu kullanım oranı yaş gruplarına göre incelendiğinde, 6-10 yaş arasındaki çocuklarda yüzde 66,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 89,8 oldu. Telefon kullanan çocukların yüzde 97,4'ü cihazlarını düzenli olarak kullandığını belirtti.

Çocukların yüzde 37,8'i telefonunu sık sık kontrol ediyor

Düzenli cep telefonu kullanan çocukların yüzde 37,8'i telefonunu en az 30 dakikada bir kontrol ettiğini ifade etti. Bu oran 6-10 yaş grubunda yüzde 17,2, 11-17 yaş grubunda ise yüzde 48 olarak belirlendi.

Öğrenciler Atıklardan Robotik Yarışma Sahası Yaptı
Öğrenciler Atıklardan Robotik Yarışma Sahası Yaptı
İçeriği Görüntüle

Çocukların internet kullanım oranı 6-10 yaş grubunda yüzde 86,6, 11-17 yaş grubunda yüzde 96,9 oldu. Düzenli internet kullanan çocukların yüzde 53'ü hafta içi, yüzde 63,4'ü ise hafta sonu günde en az 2 saatini internette geçirdi.

İnternette en fazla video izliyorlar

Düzenli internet kullanan çocukların kullanım amaçları arasında yüzde 86,2 ile video izleme ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 80,3 ile ders çalışma, ödev ve sunum hazırlama, yüzde 75,1 ile sosyal medya kullanımı takip etti. Çocukların en az gerçekleştirdiği internet faaliyeti ise yüzde 17,9 ile çevrim içi ders veya kurslara katılma oldu.

Araştırmaya göre çocukların yüzde 69,8'i sosyal medya kullanıyor. Erkek çocuklarda bu oran yüzde 71,4, kız çocuklarında ise yüzde 68,1 olarak ölçüldü. Yaş gruplarına göre sosyal medya kullanımı 6-10 yaş arasında yüzde 50,2, 11-17 yaş arasında yüzde 83,4 oldu.

Erkek çocuklar dijital oyunları daha fazla oynuyor

Dijital oyun oynadığını belirten çocukların oranı yüzde 68,1 olarak açıklandı. Erkek çocuklarda yüzde 77,4 olan bu oran, kız çocuklarında yüzde 58,2 olarak belirlendi. Yaş gruplarına göre dijital oyun oynama oranı 6-10 yaşta yüzde 69,1, 11-17 yaşta yüzde 67,3 oldu.

Düzenli dijital oyun oynayan çocukların yüzde 48,1'i macera ve aksiyon oyunlarını tercih etti. Strateji ve taktik oyunları yüzde 44,5 ile ikinci, spor oyunları ise yüzde 41,6 ile üçüncü sırada yer aldı.

Çocuklara oyun oynamaya ilişkin düşünceleri sorulduğunda, 6-10 yaş grubunda yüzde 34,7 ile fazla oyun oynamanın sorumlulukları aksatması öne çıktı. 11-17 yaş grubunda ise yüzde 34,5 ile ebeveynlerinin fazla oyun oynadıklarını düşünmesi ilk sırada yer aldı.

Ekran süresi kitap okumayı azalttı

Araştırmada çocukların ekran karşısında geçirdikleri sürenin günlük yaşamlarına etkileri de incelendi. Çocukların yüzde 48,3'ü ekran nedeniyle daha az kitap okuduğunu, yüzde 42,2'si daha az ders çalıştığını belirtti.

Katılımcıların yüzde 33'ü ailesiyle, yüzde 26,8'i arkadaşlarıyla daha az vakit geçirdiğini ifade etti. Çocukların yüzde 25,4'ü ise ekran süresi nedeniyle daha az uyuduğunu bildirdi.

Yapay zeka kullanımında kız çocukları önde

Araştırmada 11-17 yaş grubundaki çocukların üretken yapay zeka kullanım oranı yüzde 63 olarak belirlendi. Erkek çocuklarda yüzde 60,6 olan kullanım oranı, kız çocuklarında yüzde 65,5'e ulaştı.

Üretken yapay zekanın kullanım amaçları arasında yüzde 88,1 ile örgün eğitim ilk sırada yer aldı. Özel amaçlarla kullanımın oranı ise yüzde 58,6 oldu.

Yapay zeka kullanmayan çocukların yüzde 68,9'u bu teknolojinin varlığından haberdar olmadığını belirtti. Diğer nedenler arasında yüzde 21,1 ile ihtiyaç duymama, yüzde 18,7 ile nasıl kullanılacağını bilmeme ve yüzde 16,1 ile gizlilik ve güvenlik endişeleri yer aldı.

Çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldı

TÜİK araştırmasına göre çocukların yüzde 10,2'si siber zorbalığa maruz kaldı. Siber zorbalık yaptığını belirten çocukların oranı yüzde 4,6, bu tür olaylara tanıklık edenlerin oranı ise yüzde 23,6 oldu.

Siber zorbalığa maruz kalan 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 73,3'ü, zorbalığı gerçekleştiren kişinin yüz yüze tanıdığı arkadaşı veya akranı olduğunu belirtti.

Zorbalığın gerçekleştiği dijital ortamlar arasında yüzde 56,5 ile anlık mesajlaşma uygulamaları ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 51,1 ile SMS ve benzeri mesajlar, yüzde 40,7 ile sosyal medya platformları, yüzde 24,9 ile internet oyunları takip etti.

En fazla kırıcı mesajlarla karşılaşıyorlar

Çocukların maruz kaldığı siber zorbalık türleri incelendiğinde, yüzde 80,3 ile kırıcı veya incitici mesaj gönderilmesi ilk sırada yer aldı. Çocuklar hakkında kırıcı mesajların başkalarına iletilmesi veya herkesin görebileceği şekilde paylaşılması yüzde 20,3, asılsız söylenti ve hikayelerin yayılması ise yüzde 15,8 olarak kaydedildi.

Siber zorbalığın nedenlerine ilişkin değerlendirmelerde çocukların yüzde 60,4'ü davranış biçimlerini, yüzde 33,1'i fiziksel özelliklerini veya dış görünüşlerini gerekçe gösterdi.

Siber zorbalık kız çocuklarının okula devamını daha fazla etkiledi

Eğitimine devam eden 11-17 yaş grubundaki çocukların yüzde 28,1'i siber zorbalığa maruz kalma, zorbalık yapma veya zorbalığa tanıklık etme durumlarından en az birini yaşadı.

Bu çocukların yüzde 7,8'i yaşadıklarının okula devam durumlarını etkilediğini belirtti. Söz konusu oran erkek çocuklarda yüzde 5,3, kız çocuklarında ise yüzde 10,5 olarak açıklandı.

Kaynak: İHA