Teklifle, çocukların işlediği suçlarda uygulanacak ceza hükümlerinin yanı sıra ateşli silahların çocukların eline geçmesini önlemeye yönelik yeni bir düzenleme de getiriliyor.
Silahını Çocuğun Eline Geçiren Kişiye Hapis
Kabul edilen maddeler kapsamında Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’a yeni bir madde ekleniyor.
Buna göre, ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek çocuğun silaha ulaşmasına neden olan kişi, eylemi daha ağır bir suçu oluşturmuyorsa 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Çocukların Ceza Sorumluluğunda Yaş Düzenlemesi
Türk Ceza Kanunu’nda yapılacak değişiklikle 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğuna ilişkin hükümler de yeniden düzenleniyor.
Bu yaş grubundaki çocukların işledikleri fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu bulunmayacak. Ancak bu çocuklar hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilecek.
Fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneğinin bulunduğunun belirlenmesi halinde ise suçun niteliğine göre farklı ceza hükümleri uygulanacak.
Buna göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda ise 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Diğer cezalar yarı oranında indirilecek ve her bir fiil için verilecek hapis cezası 9 yılı aşamayacak.
15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış çocuklarda ise ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek. Diğer cezalar üçte bir oranında indirilecek ve her bir fiil için verilecek hapis cezası 15 yılı geçemeyecek.
Bazı Ağır Suçlarda Yaş İndirimi Uygulanmayabilecek
Genel Kurul’da kabul edilen önergeyle, “neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama” kapsamında yaş indirimi uygulanmasına ilişkin düzenlemede de değişikliğe gidildi.
Buna göre 15-18 yaş grubundaki çocuklar tarafından işlenen bazı ağırlaştırılmış yaralama ve kasten öldürme kapsamındaki suçlarda, somut olayın özellikleri dikkate alınarak yaş indirimi uygulanmayabilecek.
Değerlendirmede; kusurun ağırlığı, suçun işlenmesindeki amaç ve saik, suçun işleniş şekli ile daha önce kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkumiyet gibi hususlar göz önünde bulundurulabilecek.
Düzenleme kapsamında, mağdurun iyileşmesi mümkün olmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine, duyularından ya da organlarından birinin işlevini yitirmesine, konuşma veya çocuk yapma yeteneğinin kaybolmasına, yüzünde sürekli değişikliğe ya da gebelik halinde çocuğun düşmesine neden olan ağırlaşmış yaralama suçları da yer alıyor.
12-15 yaş grubundaki çocuklar açısından ise bir üst yaş grubuna ilişkin ceza rejiminin uygulanabilmesi konusunda hakime takdir yetkisi tanınıyor.
Tekerrür Düzenlemesindeki Değişiklik Tekliften Çıkarıldı
Genel Kurul’da kabul edilen bir diğer önergeyle, suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlulara ilişkin hükümlerde yaş istisnasının 18’den 15’e düşürülmesini öngören 3’üncü madde teklif metninden çıkarıldı.
Teklifin 4’üncü maddesinin görüşmeleri sırasında TBMM Başkanvekili Tekin Bingöl birleşime ara verdi. Aranın ardından komisyonun Genel Kurul’da yerini almaması üzerine Bingöl, birleşimi saat 14.00’te yeniden toplanmak üzere kapattı.
“Çocuğun Yeniden Topluma Kazandırılması Hedefleniyor”
Teklifin birinci bölümünün tamamı üzerine yapılan görüşmelerin ardından TBMM Adalet Komisyonu Başkanı ve AK Parti İstanbul Milletvekili Cüneyt Yüksel, milletvekillerinin sorularını yanıtladı.
Mevcut düzenlemede hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği bir günün koşullu salıverilme hesabında iki gün olarak dikkate alındığını belirten Yüksel, yeni düzenlemenin mahkeme tarafından verilen cezayı artırmadığını ifade etti.
Yüksel, yalnızca sınırlı sayıdaki ağır suç bakımından koşullu salıverilme süresinin hesaplanma yönteminin değiştirildiğini belirterek, amaçlarının çocukların ıslahı ve yeniden topluma kazandırılması için eğitim, denetim ve rehabilitasyon faaliyetlerinin yeterli süreyle uygulanmasını sağlamak olduğunu söyledi.
Düzenlemeyle çocuk adalet sisteminde cezasızlık algısının önüne geçilmesinin ve çocukların suç örgütlerinin etkisine daha açık hale gelmesinin engellenmesinin hedeflendiğini belirten Yüksel, teklifin caydırıcılığın yanı sıra koruma, eğitim, onarıcı yaklaşım ve yönlendirme tedbirlerini de kapsadığını kaydetti.
