Çocukluk döneminde görülebilen ve aileleri endişelendiren durumların başında ateşsiz nöbetler geliyor. Halk arasında “soğuk havale” olarak adlandırılan bu nöbetler, farklı sağlık sorunlarının habercisi olabiliyor.
Havale, ani gelişen kas kasılmaları veya bilinç değişiklikleri ile kendini gösteriyor. Çoğu kez ateşle ilişkilendirilse de bazı nöbetler tamamen ateşsiz olarak ortaya çıkabiliyor. Soğuk havaleye; kan şekeri düşüklüğü, kalsiyum eksikliği, kafa travması, beyin içi kanama, beyin tümörü veya epilepsi gibi durumlar neden olabiliyor.
Nöbet sırasında çocukta bilinç kaybı, boş bakma, göz kayması, kol ve bacaklarda kasılma, ağızda köpürme veya idrar kaçırma gibi belirtiler görülebiliyor. Genellikle 5 dakikadan kısa süren nöbetler acil müdahale gerektirmese de daha uzun süren nöbetler için sağlık ekiplerine başvurulması gerekiyor.
Ateşsiz nöbetlerin tekrar etmesi, epilepsi riskini gündeme getiriyor. İki veya daha fazla nöbet geçiren çocuklarda gerekli tetkikler yapılarak tanı konuluyor. EEG, beyin tomografisi veya MR gibi yöntemler, nöbetlerin nedenini belirlemek için kullanılıyor.
Tedavi sürecinde öncelik altta yatan nedenin tespit edilmesine veriliyor. Nedeni bulunamazsa, epilepsi tedavisinde kullanılan ilaçlarla nöbet kontrolü sağlanabiliyor. İlaçlar düşük dozla başlatılıyor ve düzenli kontrollerle doz artırımı yapılıyor.
Nöbet geçiren çocuklar için ilk müdahale büyük önem taşıyor. Çocuğu yan yatırmak, salyanın dışarı akmasını sağlamak, kol ve bacaklarını tutmamak, ağzına herhangi bir madde koymamak gerekiyor. Beş dakikadan uzun süren nöbetlerde derhal sağlık ekiplerinden yardım almak şart.
Tedavi edilmeyen soğuk havalelerin daha sık ve uzun nöbetlere yol açabileceği belirtiliyor. Aileler, çocuklarının güvenliğini sağlamak ve riskleri önlemek için dikkatli olmalı, ateşli veya ateşsiz nöbet geçiren çocukları mutlaka hekim kontrolünde değerlendirmeli.
