Sosyal medyada paylaşılan bir yemek tarifi, yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Bir kullanıcı, yeşil mercimek ve bulgurla yapılan; Gaziantep’te “mercimekli aş”, Kilis’te ise “müceddere” olarak bilinen yemeğin yalnızca Gaziantep mutfağına özgü olduğunu öne sürdü.
“Sadece Gaziantep’te yapılan pilav” notuyla paylaşılan video, kısa sürede yüzlerce yorum aldı. Kimi bu yemeğin Afyon’da da yapıldığını ve “alaca aş” olarak bilindiğini savunurken, kimisi “Kilis’e ait bir yemek, adı da müceddere. Bilmeden yazmasanız keşke” diyerek tepki gösterdi.
Bazı kullanıcıların yorumları ise şöyle:
- Bizim Yozgat’ta mercimekli bulgur pilav denir.
- Erzurum’da da yapılır bu pilav.
- Kıbrıs’ta adı mücendra pilavı
- Kilis yemeğidir bu Suriye'de gelen bir tarif aslen Suriye yemeğidir micedere denir
- Ben Malatyalıyım, bu pilav bizde de çok pişer.
- Adanalılar mercimekli bulgur pilavı olarak bilir.
- Konya’da da yapıyoruz.
- Hatay’da da yapılır bu, Antep’e ait değil.
- Üzüleceksin ama bizde yapıyoruz. Türkiye’nin en Türk yerinden Sivas’tan.
Peki gerçek ne?
Yorumlardan da anlaşılacağı üzere, küçük farklılıklar gösterse de bu yemek Anadolu’nun pek çok mutfağında pişiriliyor. Kimi tarifte salça kullanılmazken, kiminde soğan öne çıkıyor. Bazı yörelerde yeşil mercimek yerine siyah mercimek tercih edilirken; kimi mutfaklar tereyağı, kimileri ise zeytinyağı kullanıyor.
Peki işin aslı ne? Mercimekli aş, müceddere ya da mercimekli pilav diye isimlendirilen bu pilav hangi yöreye ait?
Ortadoğu’nun ortak yemeği
Mercimekli bulgur pilavı, aslında tek bir şehre ait değil. Kökeni, kadim uygarlıklara ev sahipliği yapan ve “Bereketli Hilal” olarak bilinen Ortadoğu coğrafyasına uzanıyor.
Tarihi Orta Çağ’a kadar giden bu yemeğin benzer bir tarifine, 13. yüzyılda yazılmış Arap yemek kitabı Kitab al-Tabikh’te rastlanıyor.
Göç yolları üzerinde yer alması nedeniyle zamanla Güneydoğu Anadolu mutfağına yerleşen bu yemek; özellikle Gaziantep, Kilis ve Hatay’da yaygın olarak pişiriliyor. Yıllar içinde ise Anadolu’nun farklı bölgelerine yayılmış durumda.
Gaziantep usulünde zeytinyağı farkı
Gaziantep mutfağındaki versiyonu, bazı yönleriyle ayrışıyor. “Diri mercimekli aş” olarak da bilinen bu tarifte; eşit ölçüde yeşil mercimek ve bulgur kullanılıyor. Karamelize edilmiş kuru soğan ve zeytinyağı ise yemeğin karakterini belirleyen unsurlar arasında yer alıyor.
Bu tarifin en önemli püf noktası ise isminde gizli: Mercimeğin hafif diri kalması.
