Gaziantep’in bugün Türkiye’nin önemli metropol kentlerinden biri olarak sahip olduğu büyükşehir kimliğinin temelleri 1987 yılında atıldı. Kent, 20 Haziran 1987’de kabul edilen 3398 sayılı “Gaziantep İli Merkezinde Şehitkâmil ve Şahinbey Adıyla İki İlçe Kurulması Hakkında Kanun” ile büyükşehir statüsüne kavuştu. Kanun, 27 Haziran 1987 tarihli ve 19500 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Büyükşehir statüsünün kapısını iki yeni ilçe açtı
Gaziantep’in büyükşehir statüsüne geçişi, kent merkezinin iki ilçeye ayrılmasıyla gerçekleşti. 3398 sayılı Kanun kapsamında, Alleben Deresi ve doğal uzantılarının kuzeyinde kalan bölüm Şehitkâmil, güneyinde kalan bölüm ise Şahinbey ilçesinin merkezi olarak belirlendi.
Kanunla birlikte bu iki ilçede belediyeler de kuruldu. Böylece Gaziantep’in kent merkezindeki belediye yapılanması yeniden şekillendirildi.
Kanunun ikinci maddesi ise Gaziantep’in yönetim tarihinde kritik değişikliği getirdi. Birden fazla ilçesi bulunan Gaziantep Belediyesi hakkında 3030 sayılı Büyükşehir Belediyeleri Kanunu hükümlerinin uygulanması kararlaştırılırken, belediyenin adı da “Gaziantep Büyükşehir Belediyesi” olarak değiştirildi.
Karar 1987’de alındı, uygulama süreci başladı
Kanunun kabul tarihi 20 Haziran 1987, Resmî Gazete’de yayımlanma tarihi ise 27 Haziran 1987 oldu. Kanunun idari hükümleri yayımlandığı tarihte yürürlüğe girerken, mali hükümler için 1 Ocak 1988 tarihi belirlendi.
Geçici düzenlemeyle de ilk genel mahallî idare seçimlerine kadar büyükşehir ve ilçe belediyelerine ait yetki ve görevlerin Gaziantep Belediyesi tarafından yürütülmesi öngörüldü. Mevcut belediye başkanı, belediye meclisi ve belediye encümeni de ilk yerel seçime kadar büyükşehir yapılanması içerisinde görevlerini sürdürdü.
Şahinbey ve Şehitkâmil’in kuruluşu
Gaziantep’in büyükşehir statüsüne geçişinde Şahinbey ve Şehitkâmil ilçelerinin kuruluşu belirleyici oldu.
Bugün kentin en büyük merkez ilçeleri arasında yer alan iki ilçenin temeli de aynı kanunla atıldı. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi'nin güncel ilçe bilgilerinde, Şahinbey ve Şehitkâmil’in 3398 sayılı Kanun kapsamında kurulduğu ve 19 Eylül 1988 tarihinde fiilen ilçe statüsünde faaliyete geçtiği belirtiliyor.
Şehitkâmil adını, Antep Savunması sırasında 14 yaşında şehit edilen Mehmet Kamil’den alırken, Şahinbey adı ise Antep Savunması’nın önemli isimlerinden Şahinbey’den geliyor.
Gaziantep’in büyükşehir döneminin ilk başkanı Celal Doğan oldu
Büyükşehir yapılanmasının ardından gerçekleştirilen yerel seçimlerle birlikte Celal Doğan, Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı olarak göreve başladı. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin yayımladığı eski belediye başkanları listesinde Doğan’ın görev dönemi 1989-2004 olarak yer alıyor.
Böylece 1987’de yasal olarak başlayan büyükşehir yapılanması, 1989 yerel seçimlerinin ardından seçilmiş büyükşehir yönetimiyle yeni bir döneme girdi.
Büyükşehir sınırları yeniden değişti
Gaziantep’in büyükşehir hikâyesindeki ikinci büyük dönüşüm ise 6360 sayılı Kanun sonrasında yaşandı.
30 Mart 2014 yerel seçimlerinin ardından Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin sınırları il mülki idare sınırlarıyla aynı hale geldi. Bu düzenlemeyle il genelindeki belde belediyeleri kapatıldı, köyler mahalle statüsüne dönüştürüldü ve il özel idaresi kaldırıldı. Gaziantep genelinde 13 belde ile 439 köyün tüzel kişiliği sona ererek bağlı bulundukları ilçelerin mahalleleri haline geldi.
39 yılda yönetim yapısı değişti
Gaziantep’in büyükşehir statüsüne geçmesinin üzerinden 2026 yılı itibarıyla yaklaşık 39 yıl geçti. 1987’de kent merkezinin Şahinbey ve Şehitkâmil olarak iki ilçeye ayrılmasıyla başlayan süreç, yıllar içerisinde kentin idari sınırlarının genişlemesi ve büyükşehir belediyesinin hizmet alanının il geneline yayılmasıyla devam etti.
Bugün Gaziantep, büyükşehir statüsüyle birlikte yalnızca kent merkezine değil, il sınırları içerisindeki geniş bir yerleşim alanına hizmet veren bir belediye yapılanmasına sahip.
