Nobel ödüllü Türk bilim insanı Prof. Dr. Aziz Sancar, Türk Amerikan Bilim İnsanları Derneği (TASSA) tarafından ABD'nin Kuzey Carolina eyaletinde düzenlenen 2026 Konferansı kapsamında bilim insanlarıyla bir araya geldi. Sancar Kültür Merkezi'nde gerçekleştirilen toplantıda, yapay zekanın bilimsel araştırmalara etkisi ve Türkiye ile ABD arasındaki bilimsel iş birliğinin geliştirilmesi ele alındı. TRT Haber'e konuşan Sancar, Türk bilim insanlarının uluslararası başarılarından duyduğu memnuniyeti dile getirirken Türkiye'nin bilimsel geleceğine ilişkin önemli mesajlar verdi.
Genç Bilim İnsanlarına Dönüş Çağrısı
Türkiye'de bilimsel araştırma olanaklarının giderek geliştiğini belirten Sancar, genç araştırmacıların yurt dışındaki imkânlardan yararlandıktan sonra ülkelerine dönmelerinin önemine dikkat çekti.
Sancar, “Bilim insanı adaylarımıza mesajım şudur; Avrupa’ya ve Ameri̇ka’ya mutlaka geli̇n ve buradaki̇ araştırma ortamından faydalanın. Ama Türki̇ye’ye dönün, mutlaka Türki̇ye’ye dönün. Türki̇ye’ye borcumuz var. Bana sorarsaniz 'si̇z ni̇ye Türki̇ye’ye dönmüyorsunuz?' di̇ye. Bu yaşta ben artik Türki̇ye’ye dönüp orada yeni̇ bi̇r grup kuramam. Fakat Türki̇ye’de yavaş yavaş i̇mkanlar artıyor bi̇li̇m alanında o bakımdan mutlaka Türki̇ye’ye dönün di̇yorum” dedi.
Türk Dünyasına Ortak Araştırma Mesajı
Bilimsel gelişmenin ülkeler arasındaki iş birlikleriyle hız kazanabileceğini vurgulayan Sancar, Türk dünyasının sahip olduğu insan kaynağı ve doğal kaynakların ortak projelerle değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Sancar, “Kırgızi̇stan’dan tutun Kosova’ya kadar büyük bi̇r Türk dünyasi var. Onlarla ortaklaşa çalışma yaparız ve onların bi̇li̇m i̇nsanları ve bi̇zi̇m bi̇li̇m i̇nsanlarimiz çeşi̇tli̇ konularda başarılı. Doğal kaynaklarımız var, i̇nsan gücümüz var. Beraber çalışırsak, Türk dünyası Avrupa'yla Ameri̇ka'yla yarış edecek durumda olur. Sağ olsunlar TÜBİTAK program başlattı. Özbeki̇stan i̇çi̇n burs veri̇li̇yor. Özbeki̇stanlı öğrenci̇ler Türki̇ye’ye geli̇p Türki̇ye’de eği̇ti̇m görebi̇li̇yorlar." ifadelerini kullandı.
Beyin Kanserinde Umut Veren Sonuçlar
Beyin kanserine yönelik geliştirdikleri yeni tedavi yöntemine de değinen Sancar, fareler üzerinde yapılan deneylerde yüzde 70 ila 80 oranında başarılı sonuçlar elde ettiklerini açıkladı. Ancak bu bulguların henüz insanlarda aynı etkinin görüleceği anlamına gelmediğini belirtti.
Sancar, “Beyin kanseri̇ tedavi̇si̇nde kullanılmak i̇çi̇n yeni̇ bi̇r metot geli̇şti̇rdi̇k, farelerde çok etki̇li̇ oluyor. Yüzde 70-80’i̇ni̇ tedavi̇ edi̇yoruz. Farelerden sonra büyük hayvanlarda deneyler yapılır ondan sonra i̇nsanda deney yapılır. Türki̇ye’deki̇ arkadaşlar büyük hayvan denemeleri̇ne başlayacaklar ve ondan alacakları neti̇celere göre i̇nsanda denemelere başlarlar. İnsanların sabırlı olmaları lazım, beyi̇n kanseri̇ zor. Bu yeni̇ hayvan deneyleri̇ni̇n sonuçları alınıncaya kadar i̇nsanlarda deneme yapamayız ve onlar da sanırım 2 yıl sonra mümkün olacak” dedi.
İnsan Deneyleri İçin İki Yıllık Beklenti
Türkiye'deki araştırmacıların büyük hayvanlar üzerindeki deneylere başlayacağını aktaran Sancar, bu çalışmaların sonuçlarına göre insan deneylerinin gündeme gelebileceğini belirtti. Sürecin yaklaşık iki yıl sürebileceğini ifade eden Sancar, tedavinin geliştirilmesinde bilimsel aşamaların tamamlanması gerektiğinin altını çizdi.
Yapay Zekâya Karşı Deney Vurgusu
Yapay zekanın bilim ve teknoloji alanında önemli değişimlere yol açtığını belirten Sancar, kanser ilaçlarının vücut üzerindeki etkilerinin belirlenmesinde deneysel çalışmaların vazgeçilmez olduğunu söyledi.
Sancar, "Yapay zekanın burada faydalı olabi̇leceği̇ni̇ düşünmüyorum. Çünkü burada i̇laç veri̇yorsunuz ve i̇lacın vücuda nasıl etki̇ göstereceği̇ne şu an yapay zeka cevap veremez. O bakımdan deneyleri̇ yapmamız lazım fakat yapay zeka başka konularda dünyamızı değişti̇rdi̇” ifadelerini kullandı.
Kaynak: TRT Haber
