Gökbilimciler, 2024 YR4 adlı yaklaşık 60 metre çapındaki bir asteroidin 22 Aralık 2032’de Ay’a çarpma ihtimalini izliyor. Son hesaplamalar çarpışma olasılığını yüzde 4,3 olarak gösteriyor. Oran düşük olsa da bilim insanlarına göre tamamen göz ardı edilebilecek düzeyde değil.
Orta Ölçekli Patlamaya Eşdeğer Enerji
Olası çarpışmada asteroidin Ay yüzeyine yaklaşık 14 kilometre/saniye hızla ulaşacağı ve ortaya çıkacak enerjinin 6,5 megaton TNT eşdeğerinde olacağı tahmin ediliyor. Bu büyüklük, orta ölçekli bir nükleer patlamaya denk bir enerji anlamına geliyor. Bilim insanları, çarpışmanın Ay’da yaklaşık 1 kilometre çapında ve 150–260 metre derinliğinde bir krater oluşturabileceğini öngörüyor. Krater merkezinde erimiş kaya kütlesinden oluşan bir havuz da oluşabilir.
Teleskoplarla İzlenebilecek Parlama
Çarpışma anında oluşacak ışık parlamasının uygun koşullarda Dünya’dan teleskoplarla görülebileceği belirtiliyor. Özellikle Pasifik hattı ve Hawaii çevresi gözlem için avantajlı bölgeler arasında gösteriliyor. Ay’da gündüz olan bölgelerde ise çıplak gözle izleme mümkün olmayacak.
Bilim İçin Eşsiz Bir Doğal Deney
Araştırmacılar, böyle bir çarpışmanın Ay’ın iç yapısı ve jeolojisi hakkında benzersiz veriler sunabileceğini vurguluyor. Kızılötesi teleskoplarla kraterin soğuma süreci izlenebilir, Ay’da yaklaşık 5 büyüklüğünde bir sarsıntı meydana gelebilir ve bu durum Ay’ın iç katmanları hakkında yeni bilgiler sağlayabilir. Gerçek zamanlı krater oluşumu, mevcut modellerin test edilmesi için de büyük fırsat olarak değerlendiriliyor.
Parçalar Dünya ve Uydular İçin Risk Oluşturabilir
Çarpışmanın Ay’dan uzaya büyük miktarda madde fırlatabileceği ve küçük bir kısmının Dünya’ya doğru yönelebileceği öngörülüyor. Bazı simülasyonlar yoğun meteor hareketliliği olasılığına dikkat çekerken, atmosferden sağ çıkabilecek parçaların yüzlerce kilogram civarında olabileceği belirtiliyor. Olası düşüş bölgeleri arasında Güney Amerika, Kuzey Afrika ve Arap Yarımadası çevresi öne çıkıyor.
Asıl Tehlike Uzay Altyapısı
Uzmanlara göre en büyük risk, yörüngedeki uydular için oluşabilecek enkaz tehdidi. Yoğun parçacık trafiği, Kessler Sendromu olarak bilinen zincirleme çarpışma senaryosunu tetikleyebilir ve alçak Dünya yörüngesini uzun süreli olarak tehlikeli hale getirebilir. Bu nedenle olasılığın artması durumunda asteroidin yönünün saptırılmasına yönelik misyonların gündeme gelebileceği ifade ediliyor.
Bilim insanları, önümüzdeki yıllarda yapılacak gözlemlerle çarpışma ihtimalinin yeniden hesaplanacağını ve risk değerlendirmesinin güncelleneceğini belirtiyor.
