Anadolu Basın Birliği tarafından 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü dolayısıyla Ankara Kocatepe Kültür Merkezi’nde “Anadolu Basını Buluşması” etkinliği düzenlendi. Programda Anadolu’dan gelen gazeteciler, siyasetçiler ve siyasi parti temsilcileri bir araya geldi.
Etkinlikte Anadolu basınının karşı karşıya kaldığı sorunlar ele alınırken, çözüm yollarına ilişkin görüşler paylaşıldı. Anadolu Basın Birliği’nin “Anadolu Basını’nın Çözüm Yolunda” projesi kapsamında hazırlanan “Anadolu Basını’nın Sorunları ve Çözümüne Yönelik Rapor”, siyasetçiler ve kamuoyunun bilgisine sunuldu. Toplantıda söz alan gazeteciler, mesleğin sahadaki gerçeklerini dile getirdi.
Hakikatin Geleceği Masaya Yatırıldı
Programda konuşan Anadolu Basın Birliği Trabzon Yönetim Kurulu Üyesi Serkan Arslan, gazeteciliğin geleceğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Arslan, teknolojik dönüşümün ötesinde daha derin bir tartışma yürütülmesi gerektiğine dikkat çekerek şunları söyledi:
“Bugün ‘Gazeteciliğin Geleceği’ni konuşurken aslında yalnızca teknolojiyi, dijitalleşmeyi ya da yeni medya araçlarını tartışmıyoruz. Bugün hakikatin geleceğini konuşuyoruz. Bugün, hız çağında doğruluğun nasıl korunacağını; algoritmalar çağında insan iradesinin, etik ilkenin ve meslek ahlakının nasıl ayakta kalacağını konuşuyoruz.”
Hız Arttıkça Sorumluluk Ağırlaşıyor
Mecra değişiminin altını çizen Arslan, sözlerine şu ifadelerle devam etti:
“Matbaadan ekrana, ekrandan avuca sığan cihazlara geldik. Haber artık saniyeler içinde dolaşıma giriyor. Ancak hız arttıkça sorumluluk azalmaz; tam tersine daha da ağırlaşır. Çünkü yanlış bilgi de artık saniyeler içinde yayılabiliyor. İşte bu noktada gazetecinin görevi daha da belirginleşiyor: Doğruyu teyitlemek, bilgiyi süzmek, kamuoyunu kirletmeden aydınlatmak gerekiyor.”
Yerel Basın Güçlenmeden Gelecek Kurulamaz
Arslan konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Anadolu Basın Birliği olarak bizler gazeteciliği kamusal bir sorumluluk, toplumsal bir görev olarak görüyoruz. Anadolu’nun sesi sustuğunda hakikatin bir yanı eksik kalır. Bu nedenle yerel basını güçlendirmek, gazeteciliğin geleceğini güçlendirmektir.”
Mesleğin Bugünkü Tablosu Çarpıcı Örneklerle Anlatıldı
Etkinlikte söz alan Anadolu Basın Birliği Afyonkarahisar Şube Kurucu Başkanı Ahmet Sarlık, gazeteciliğin geldiği noktayı dikkat çekici benzetmelerle anlattı. Sarlık konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Gazeteciliğin Geleceği’ sorusuna dikkat çekici bir benzetmeyle yanıt veren Sarlık, gazeteciliğin geleceğini bitkisel hayattaki bir insanı yaşatmaya çalışan hekimlerin mücadelesine benzetti. Kanser hastasının yaşaması için bazı organlarının kesilmesine rağmen ‘iyisin, sağlıklısın’ denilmesini de mesleğin bugünkü durumuna örnek olarak gösterdi.”
Yerelde Gazetecilik Yapmanın Zorlukları
Ulusal basının sorunlarının da takip edildiğini belirten Sarlık, konuşmasının büyük bölümünü Afyonkarahisar’daki yerel basının durumuna ayırdı. Sarlık şunları söyledi:
“İlinde iyi bir gazetecilik yapmaya çalışan gazete sahibi ve çalışanlarını bekleyen tehlikeler vardır. Öncelikle ilin yöneticisi vali başta olmak üzere ilin milletvekilleri, belediye başkanı, basın savcısı, siyasi partilerin il başkanları, emniyet, jandarma, resmî kurumların müdürleri ve mesleki odaların başkanları ile ikili ilişkilerini iyi tutmalıdır.
Kişi, kurum ve kuruluşları yaptıkları hizmetlerden dolayı övdüğü gibi, yeri ve zamanı geldiğinde de onların yanlışlarını cesurca gündeme getirmelidir. Yaptığı haberlerde her zaman kamu menfaatini ön planda tutmalıdır.”
Okurun Beklentisi Değişti
Okur alışkanlıklarına da değinen Sarlık, şu ifadeleri kullandı:
“Okurlar her gün protokol üyelerinin haberlerini görmek istemiyor; özel ve farklı haberleri görmek istiyor. İster inanın ister inanmayın, Anadolu’da en fazla okunan haberlerin başında dedikodu haberleri ile ‘üçüncü sayfa’ dediğimiz haberler gelmektedir.”
Dijital Haberciliğin Görünmeyen Yükü
Gaziantep Doğuş Gazetesi SEO Uzmanı Ebru Kont ise internet gazeteciliğinde yaşanan zorluklara dikkat çekti. Kont konuşmasında şunları dile getirdi:
“İnternet haberciliği dışarıdan bakıldığında hız, kolaylık ve sınırsız erişim gibi avantajlarla anılıyor. Ancak işin mutfağında çalışan gazeteciler için tablo çok daha ağır, çok daha yorucu ve çoğu zaman da görünmeyen bir mücadeleyi barındırıyor.
Bugün internet gazeteciliği yalnızca haber yazmakla sınırlı değil. Artık gazeteci; muhabir, editör, sosyal medya yöneticisi, SEO uzmanı ve trafik analisti olmak zorunda bırakılıyor. Bir haberin değeri, kamusal yararı ya da topluma sağladığı katkıyla değil; Google’da kaçıncı sırada çıktığı, kaç tık aldığı ve günlük trafik kotasına ne kadar katkı sunduğuyla ölçülüyor.”
Raporun Sonuçları Kamuoyuyla Paylaşıldı
Anadolu Basın Birliği Genel Başkanı Bora Zor, açılış konuşmasında bir yılı aşkın süredir Anadolu’daki gazeteleri ziyaret ederek hazırlanan raporun detaylarını paylaştı. Zor, gazeteciliğin geldiği noktayı ve yaşanan zorlukları ele aldıklarını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu çalışmanın sonuç bildirgesini bugün sizlerle paylaşıyoruz. Siyasetçilerin, özellikle de gazeteci kökenli milletvekillerimizin bu raporu iyi değerlendireceğini umut ediyoruz.
Şubelerimizin bulunduğu 30 şehirde basının sorunları genel olarak aynı. Aslında dijital yayıncılıkla birlikte dünyada basın sektörü sıkıntı yaşıyor; ayakta kalma mücadelesi veriyor. Dünyada basın sektörünü desteklemek için çalışmalar yapılırken ülkemizde gazeteciler sıkıntılarıyla baş başa bırakılmış durumda.”
Basın Özgürlüğüne Yönelik Eleştiriler
Zor, gazetecilerin yaşadığı fiziki, ruhsal ve ekonomik zorluklara da değinerek şu sözleri dile getirdi:
“Gazetecilerin kaderi; yasaklanmak, darp edilmek, sansürlenmek, soruşturmalarda gözaltına alınmak ve hapse konmak olarak kanıksanmış. Basın özgürlüğüne yönelik bu müdahalelerden dolayı iktidarı eleştiriyoruz. Ancak muhalefet partilerinin de basının yanında olduğunu ne yazık ki söyleyemiyoruz.”
Yeni Basın Yasası Vurgusu
Gazetecilerin yalnız bırakıldığını ifade eden Zor, siyasetçilere çağrıda bulunarak şunları söyledi:
“Bizleri sizlerin doğrularınızı yazan haberciler haline getirmeniz, bu ülkeye ve bu millete yapılacak en büyük ihanettir, en büyük yanlıştır. Bırakın gazeteciler gerçekleri objektif bir şekilde dile getirsinler, görevlerini yapsınlar.
Demokrasinin ve cumhuriyetin en önemli unsurlarından birisi olan gazeteciliğin bağımsızlığını kazanması, gerçek ve objektif haberciliğe odaklanabilmesi için özellikle baskılardan kurtarılması ve belirli standartlara kavuşturulması gerekmektedir. Özellikle dijital dünya ve sosyal medyadan sonra yeni bir basın yasası elzem olmuştur.”
Atatürk’ün Basına Verdiği Değer Hatırlatıldı
Konuşmasını Atatürk’ün basına verdiği öneme vurgu yaparak tamamlayan Zor, şu sözlerle konuşmasını sonlandırdı:
“Bu ülkenin kurucusu M. Kemal Atatürk’ün Millî Mücadele yıllarında çıkarılmasını istediği İrade-i Milliye başta olmak üzere Anadolu’da yayımlanan gazeteler yalnızca haber vermedi; milleti uyandırdı, örgütledi ve yön verdi.
Atatürk’ün gazetecilikle ilgili birçok sözü bulunmaktadır. Ancak bana göre bize görevimizi hatırlatan şu sözü çok önemlidir: ‘Türkiye basını, milletin gerçek ses ve iradesinin doğduğu yer olan cumhuriyetin etrafında çelikten bir kale oluşturacaktır. Bir düşünce kalesi, düşünce yolu kalesi. Basın görevlilerinden bunu istemek, cumhuriyetin hakkıdır.’
Biz inanıyoruz ki ‘Atatürk’ün izinden gitmeyen gazetecilik eksiktir.’”
